Αρχική > News > Ευαγγέλιο στον καιρό της «Κρίσης»

Ευαγγέλιο στον καιρό της «Κρίσης»

Ο καινός τρόπος υπάρξεως: Προτεραιότητα στη Βασιλεία και τη Δικαιοσύνη τον Θεού1

«Χριστιανική» κοινωνία σε κρίση!
Ενεός ο νεοέλληνας παρακολουθεί από το διαδίκτυο, την τηλεόραση και λιγότερο από τις εφημερίδες όσα τεκταίνονται τα τελευταία χρόνια γύρω του, όσα συμβαίνουν «χωρίς αυτόν γι' αυτόν». Διαπορεί, λοιπόν: Πώς γίναμε έτσι; Σε ποιό παγόβουνο προσέκρουσε το αβύθιστο μεγαθήριο που θεωρούσαμε πως μας ταξιδεύει στα βαθιά και κινδυνεύουμε ανά πάσα στιγμή να καταποντιστούμε;

Είναι κοινός τόπος πια η διαπίστωση πως η κρίση που ολοένα βιώνουμε δεν είναι οικονομική2. Οι οποίες οικονομικές συνέπειες είναι απλά τα μετρήσιμα και απτά μεγέθη των αδιεξόδων μας. Όλα τα παθολογικά συμπτώματα του δημόσιου βίου μας (η υπερχρέωση για να καλύψουμε τις αυξημένες ανάγκες μας ο διογκωμένος δημόσιος τομέας, η ευνοιοκρατία στις προσλήψεις, η νωθρότητα στην εκτέλεση της αποστολής των δημόσιων λειτουργών, η αναξιοκρατία στη βαθμολογική εξέλιξη της υπαλληλικής ιεραρχίας, η οικογενειοκρατία στην πολιτική, οι πελατειακές σχέσεις, η φαυλοκρατία γενικά στο δημόσιο βίο, η σπάνις της κοινωφελούς, εθελοντικής και ανιδιοτελούς προσφοράς, η ηθική διάβρωση και η συνακόλουθη αναξιοπιστία των θεσμών, η κυριαρχία της ανηθικότητας στο δημόσιο θέαμα, το κυνήγι του κέρδους με κάθε κόστος και μέσο, η υπερπροβολή της χυδαιολογίας στο λόγο της επιθεώρησης, της τηλεόρασης και της παρέας, η κατάλυση κάθε έννοιας ελέγχου και όλα τα συμπαρομαρτούντα) τούτο μόνο δείχνουν: πως «μοιάζουμε σαν τα πιθάρια, που μέσα μας κρασί κυλάει χιλιόχρονο, μα αυτά μένουνε πάντα αμέθυστα» (I. Μ. Παναγιωτόπουλος).

Αυτό το έθνος καυχιόταν μέχρι πριν λίγα χρόνια για το «Χ.Ο.» που ανέγραφε το ατομικό δελτίο ταυτότητας κάθε Έλληνα πολίτη. Ταυτόχρονα όμως, αργά και ανυποψίαστα, σβηνόταν από την καρδιά του καθενός η ορολογία του ευαγγελικού λόγου, του μηνύματος του Χριστού. Υπάρχει, βέβαια, πάντοτε και το ευσεβές «λείμμα κατ' εκλογήν Χάριτος»3. Τι κρίμα όμως! Συνήθως μένει σιωπηλό, αφανές και -αλίμονο!- αδύναμο να νοστιμίσει με το αλάτι της όντως Ζωής τον κοινωνικό μας ωκεανό4.

Ας αναλογιστούμε μόνο πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα, αν κυριαρχούσαν στην κοινωνική μας ζωή αξίες βγαλμένες απ' το χρυσωρυχείο των ευαγγελικών θησαυρών, όπως: Διάκριση, Αγάπη, Ταπείνωση, Αλληλοπεριχώρηση, Άσκηση, Μετάνοια! Αν η ταμπέλα της «χριστιανικής» κοινωνίας ανταποκρινόταν στο περιεχόμενο, θα μιλούσαμε σήμερα για κρίση; Γνωρίζω, σε πολλούς ρίχνουμε εύκολα τις ευθύνες για την εξέλιξη αυτή: στη θεσμοποίηση της Εκκλησίας, στο ακατανόητο του μηνύματος, στη ραθυμία των εργατών του αμπελώνος, στα ξένα ή τα εγχώρια διαπλεκόμενα συμφέροντα, στα δημοσιογραφικά συγκροτήματα, στα φερέφωνα του σύγχρονου life style, στο κόμπλεξ των Ελλήνων επαγγελματιών «προοδευτικάριων» - «φωταδιστών»... Πολλές από τις αιτιάσεις ισχύουν ενδεχομένως -αν και οι θεωρίες συνομωσίας δεν με σαγηνεύουν. Τολμήσαμε όμως ποτέ να κοιταχτούμε με θάρρος στον καθρέφτη και να αναρωτηθούμε: «Είμαστε Χριστιανοί;» 5.

Λείπει σήμερα ο κοινός νους από τον άνθρωπο. Γι' αυτό η σύγχυση. Η διάκριση όμως φωτίζει! Εξάλλου, «πάντα μοι έξεστιν, αλλ' ου πάντα συμφέρει»6.
Εξαντλούμαστε σε επετειακές - επιδεικτικές προσφορές αγαθών. Γι' αυτό η εξαθλίωση και το κοινωνικό περιθώριο. Η αγάπη ανασταίνει! Είναι ένας δρόμος που προκαλεί σε υπέρβαση του εαυτού μας, οδός «καθ' υπερβολήν»7.
Επιθυμούμε όλοι την κοινωνική μας ανέλιξη, τα οφίτσια, τις προαγωγές. Τα κυνηγάμε με κάθε τρόπο. Γι' αυτό και ελάχιστοι εργάζονται με φιλοτιμία, για χάρη των αδελφών. Η ταπείνωση κινητροδοτεί! Η πρόκληση παρούσα: να ζούμε «τη ταπεινοφροσύνη αλλήλους ηγούμενοι υπερέχοντας εαυτών»8.

Αγωνιζόμαστε να καταλάβουμε θέσεις, να αποκλείσουμε τους άλλους από κάθε απολαβή κι απ' τη νομή ακόμη των υλικών αγαθών με κάθε τίμημα, πατώντας επί πτωμάτων. Γι' αυτό η αναξιοκρατία. Η αλληλοπεριχώρηση ανοίγει δρόμους! Κριτήριο της ζωής μας γίνεται η έγνοια για τον αδελφό9. Λοιπόν, «μηδείς το εαυτού ζητείτω, αλλά το του ετέρου έκαστος»10.

Με απληστία καταναλώνουμε. Ζούμε για να αγοράζουμε και να επιδεικνύουμε αυτοκίνητα, σπίτια, ρούχα, αγαθά. Γι' αυτό η υπερχρέωση των νοικοκυριών και η πτώχευση. Η άσκηση όμως μας ελευθερώνει! Μας αποδεσμεύει από την ύλη! Μας αναπτερώνει την ψυχή, αφού «πορισμός μέγας η ευσέβεια μετά αυτάρκειας»11.

Συνεχίζουμε να βυθιζόμαστε στην περιώνυμη «κρίση», χωρίς να αναστοχαζόμαστε πάνω στις αιτίες των δεινών μας, χωρίς τη διάθεση να αλλάξουμε τρόπο ζωής, ακόμη κι αν -σπανίως- μεταμεληθούμε (όπως ο απαγχονισθείς Ιούδας). Γι' αυτό η διάχυτη στον κοινωνικό μας ιστό απελπισία. Η μετάνοια, όπως στον Απ. Πέτρο, χορηγεί την ελπίδα! «Χριστού ουν παθόντος υπέρ υμών σαρκί και υμείς την αυτήν έννοιαν οπλίσασθε εις το μηκέτι ανθρώπων επιθυμίαις, αλλά θελήματι Θεού τον επίλοιπον εν σαρκί βιώσαι χρόνον»12.

«Ζητείτε δε πρώτον την βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν» (Ματθ. 6, 33).
Εκ διαμέτρου αντίθετος ο ευαγγελικός λόγος, επίκαιρος πάντοτε στην πληρότητα Του, ως λόγος θείος και όχι ανθρώπινος, μας προκαλεί να σταθούμε στο ύψος της χριστιανικής κλήσης μας και να ανταποκριθούμε στην πάντοτε ανοιχτή πρόσκληση Εκείνου που ήρθε στον κόσμο «πάντας ανθρώπους θέλων σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν».

Ο Κύριος ανεβαίνει με τους Μαθητές Του, αλλά και την πολυπληθή ανθρωποθάλασσα που Τον ακολουθούσε, σε ένα από τα χαμηλά βουνά της Γαλιλαίας, σε μικρή απόσταση από την αγαπημένη Του λίμνη της Γεννησαρέτ ή θάλασσα της Τιβεριάδας.

Εκεί, με την μοναδική «επί του όρους ομιλία»13 Του, ο Κύριος συμπληρώνει με την «καινή εντολή» Του ό,τι μέχρι τότε γνώριζαν οι άνθρωποι ως Νόμο του Θεού ή ως ηθικό νόμο. Δεν καταλύει και δεν ανατρέπει τίποτε, αλλά τα υπερβαίνει, τα συμπληρώνει, τα ανακαινίζει, τα ανανοηματοδοτεί.

Ο Ιησούς Χριστός είναι η φανέρωση του Τριαδικού Θεού στον κόσμο εν χρόνω. Είναι ο Κύριος του χρόνου και της Ιστορίας, «χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας» 14. Αυτός που χθες «νόμον έδωκεν εις βοήθειαν» των ανθρώπων, «αγγέλους επέστησεν φύλακας», τώρα που ήλθε το πλήρωμα των καιρών, σαρκώθηκε «εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου». Ήρθε ως άνθρωπος στη γη, «ίνα πάντας ελκύση προς Εαυτόν».

Ο Ιησούς Χριστός δεν είναι ένας κοινωνικός επαναστάτης ή μεταρρυθμιστής• δεν είναι ένας έξοχος στοχαστής ή ένας εύγλωττος ρήτορας. Μιλάει και αποκαλύπτει στον κόσμο την Αλήθεια• την Αλήθεια -τι παράδοξο!- που είναι ο ίδιος ο σαρκωμένος Θεός! Δεν μιλάει για να κρίνει τα φιλοσοφικά συστήματα των ανθρώπων ή να αντιτάξει τις δικές του θεωρίες. Προτείνει στον «παλαιό άνθρωπο» έναν αλλιώτικο τρόπο ζωής, έναν «καινό» τρόπο υπάρξεως15! Φανερώνει στον ταλαιπωρημένο από την πλάνη άνθρωπο την Οδό και την Αλήθεια και τη Ζωή. Τους φωτίζει αμυδρά με το Φως της Θεότηταάς Του, με τη λαμπρή δόξα της Βασιλείας Του, η οποία παραμένει διάπλατα ανοιχτή, «εις τους αιώνας των αιώνων», για όσους επιθυμούν ελεύθερα και αβίαστα να Τον ακολουθήσουν.

Η Βασιλεία του Θεού: ανοιχτή πρόσκληση σε όλους!
Τόσοι αιώνες πέρασαν από την πρώτη επί γης παρουσία του Κυρίου, κι όμως, εμείς εξακολουθούμε να ζούμε σαν το πέρασμά Του να μη μας αφορά• σα να ήρθε ο Χριστός στον κόσμο αυτό, να σαρκώθηκε, να έπαθε, να αναστήθηκε, να αναλήφθηκε στους Ουρανούς και, παρά ταύτα, όλο αυτό το σχέδιο της οικονομίας του Θεού για να σωθεί ο άνθρωπος και ο κόσμος ολόκληρος να μην σήμαινε τίποτε για την ανθρωπότητα. Πολλοί από εμάς μπορεί να βαπτίσθηκαν στο αγιασμένο νερό της κολυμβήθρας και να προικίσθηκαν με τις δωρεές του Αγίου Πνεύματος αμέσως μετά, με τα ιερά μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος, κι όμως να εξακολουθούν ζωή προχριστιανική, καθεύδοντες «εν σκότει και σκιά θανάτου».

Ωστόσο, την ημέρα της Πεντηκοστής ο Κύριος ανταποκρίθηκε στη δραματική έκκληση των Μαθητών: «Κύριε, μη εάσης ημάς ορφανούς» και έστειλε τον Παρηγορητή, τον Παράκλητο, «το Πνεύμα της Αληθείας, ο παρά του Πατρός εκπορεύεται», για να μας οδηγήσει «εις πάσαν την Αλήθειαν»16 και να αφήσει ανοιχτή για όλους μας τη θύρα του Παραδείσου, με κατώφλι την Εκκλησία του Χριστού και τα ιερά Της μυστήρια17.

Αυτή τη Βασιλεία του Θεού, την «ζωήν του μέλλοντος αιώνος», τη διηνεκή κοινωνία με το Θεό προσδοκούμε όλοι ανεξαιρέτως οι βαπτισμένοι στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Αυτήν μπορούμε να προγευθούμε, να δοκιμάσουμε, κοινωνώντας από το Ποτήριον της Ζωής σε κάθε Θεία Λειτουργία. Αυτή (θα πρέπει να) είναι η ασίγαστη έγνοια και η μοναδική αγωνία της ψυχής μας.

Κι όμως, η Βασιλεία του Θεού ηχεί σήμερα παράξενα στ' αυτιά μας. Συνηθίζουμε να πηγαίνουμε στην Εκκλησία «για το καλό» ή «για να μας πάνε καλά οι δουλειές» ή «για το έθιμο». Δεν κοινωνούμε! Δεν συμμετέχουμε στη σύναξη των πιστών και την ένωση όλων με τον Χριστό ουσιαστικά και προσωπικά. Δεν αγωνιζόμαστε να κερδίσουμε αυτή τη Βασιλεία του Θεού, υποβάλλοντας τον εαυτό μας σε εκούσιες στερήσεις με τη νηστεία, την αποχή από το κακό και την αμαρτία, την ταπείνωση, τη διάκριση στη συμπεριφορά μας για να μη γίνουμε αιτία έριδας ή σκανδαλισμού, την εγκράτεια εν γένει στα έργα και στους λογισμούς μας.

Αλλά ολόκληρη η πρόταση ζωής που κομίζει στον κόσμο ο Χριστός και η Εκκλησία Του στη Βασιλεία Του παραπέμπει. Το κήρυγμα και η επί γης δράση του Κυρίου Αυτήν μας υποδεικνύει. Θεραπεύει τυφλούς, λεπρούς, αναπήρους και ανασταίνει νεκρούς, για να μας ανοίξει ένα μικρό παράθυρο με θέα προς τη Βασιλεία Του• να μας πει ότι όπου περνά «ο Βασιλεύς των βασιλευόντων» δεν είναι δυνατόν να συνυπάρχουν ο πόνος, η λύπη και ο στεναγμός. Μιλάει στους πνευματικά υπανάπτυκτους, μέχρι την Πεντηκοστή, Μαθητές, για να τους δώσει να αντικρύσουν, «καθώς ηδύναντο», όψεις της Βασιλείας Του. Ξεκινάει το λόγο Του, προσαρμοσμένο στις προσλαμβάνουσες παραστάσεις τους από τη ζωή της αγροτιάς και της αλιείας, με φράσεις όπως: «όμοια εστίν η Βασιλεία του Θεού» ή «ωμοιώθη η Βασιλεία των Ουρανών», για να τους δώσει με εικόνες απλοϊκές, εύπεπτες σαν την παιδική τροφή, να μυηθούν σε αυτήν την υπερουράνια πραγματικότητα.

Η Βασιλεία του Θεού ασφαλώς δεν είναι τόπος και δεν εγκλωβίζεται σε σχήματα ανθρώπινα. Συνιστά μία άλλη πραγματικότητα, καινούριο ουρανό και καινούρια γη, φιλοξενούμενη στους ευρύχωρους κόλπους του Θεού Πατέρα, λουσμένη με το φέγγος της Αναστάσεως του Υιού και δροσισμένη από την ζωήρρυτη αύρα του Αγίου Πνεύματος. Είναι τρόπος αιώνιας υπάρξεως όσων διάλεξαν «την καλήν μερίδα»18, το δρόμο της μετάνοιας και της συνύπαρξης με το Θεό, έστω την ύστατη στιγμή της ζωής τους -όπως ο εκ δεξιών Ληστής, που από το σταυρό του βροντοφώναζε: «Μνήσθητί μου, Κύριε, εν τη Βασιλεία σου»19.

Είναι αυτό που πόθησαν οι ασκητές, «καταλιπόντες τον κόσμον και τα του κόσμου τερπνά»• αυτό που λαχτάρησαν οι Μάρτυρες, άντρες, γυναίκες και νήπια, με τη λογική του «πάσχω δια σε (Χριστέ και Νυμφίε μου) ως βασιλεύσω συν σοι»• το αντάλλαγμα των ευσεβών βασιλέων, «των την ουράνιον Βασιλείαν της επιγείου ανταλλαξαμένων»• η επιθυμία «των εν ευσεβεί και σεμνή πολιτεία διαγόντων»20.

Είναι, τελοσπάντων, η Βασιλεία του Θεού «το μέγιστον και πράγμα και όνομα», για χάρη του οποίου οι Άγιοι μας διάλεξαν άλλοι τη μοναχική πολιτεία, για να αγωνιστούν υπέρ Αυτής απερίσπαστοι από μέριμνες βιοτικές άλλοι, την κρίσιμη ώρα που ζητήθηκε η ομολογία τους διάλεξαν ανυποχώρητα το μαρτύριο και τη θυσία - άλλοι έζησαν μέσα στον κόσμο, χωρισμένοι όμως ουσιαστικά απ' αυτόν, ξένοι από τα κοσμικά πράγματα, επιβεβαιώνοντας τους λόγους του Κυρίου: «ει εκ του κόσμου ήτε, ο κόσμος αν το ίδιον εφίλει, ότι δε εκ του κόσμου ουκ εστέ, αλλ' εγώ εξελεξάμην υμάς εκ του κόσμου, δια τούτο μισεί υμάς ο κόσμος»21.

Το «Δίκαιο» των ανθρώπων και η δικαιοσύνη του Θεού
Αλλά και τη δικαιοσύνη μας προτρέπει ο Κύριος να ζητάμε. Δεν πρόκειται για τη δικαιοσύνη την ανθρώπινη, την τυφλή δήθεν για λόγους αμεροληψίας, στην πραγματικότητα όμως ανήμπορη να δει του Θεού το δίκαιο. Η δικαιοσύνη του Θεού έχει διάπλατα ανοιχτούς τους οφθαλμούς - ας μας επιτραπεί εντελώς ανθρωπομορφικά να σημειώσουμε, για να μπορεί ο Δίκαιος Κριτής να διερευνά με αγάπη «τα κρύφια των ανθρώπων», τους ενδιάθετους λογισμούς και τα κίνητρά μας, το περιβάλλον στο οποίο ανατραφήκαμε και τα γονίδιά μας ακόμη, όπως έλεγε μακαριστός γέροντας, αν είναι για να σωθεί το πολυτιμότερο από τα πλάσματα Του, το «θεούμενον ζώον» 22, ο άνθρωπος.

Η δικαιοσύνη του Θεού δεν κρίνει με τους κανόνες της λογικής ούτε κι αυτής της ηθικής ακό-μα, αλλά με τη ζυγαριά της αγάπης και το αλφάδι της ελευθερίας. Ο Θεός δεν μετρά τον άνθρωπο, αλλά τον ζυγίζει σταθμίζει την ποιότητα της ψυχής του. Δεν κρίνει αν παραστράτησε, αλλά εξετάζει αν είχε την τόλμη να επιστρέψει. Δεν εξετάζει αν έπεσε, αλλά κοιτάζει αν είχε την τόλμη να σηκωθεί. Από τον άνθρωπο ζητά τη μετάνοια και του παρέχει την άφεση• απαιτεί την αγάπη και του παρέχει το έλεος- τον θέλει ελεύθερο και τον κάνει γιο Του, παιδί Του πολύτιμο.

Δεν θέλει τον άνθρωπο, τελικά, ο Χριστός μόνον καλό και ηθικό, αλλά τον θέλει άγιο και αγωνιστή για την κατά Χριστόν τελείωση. Δεν τον θέλει αναμάρτητο, αλλά με φρόνημα μετανοίας.
Δεν τον θέλει εγωιστή, αλλά με διάθεση ταπείνωσης. Δεν τον θέλει δούλο της αμαρτίας, των παθών και της φθαρτής ύλης, αλλά ελεύθερο χάριν της εν Χριστώ Αλήθειας23. Είναι ακριβά εξαγορασμένη αυτή η ελευθερία μας24: με το ίδιο το Αίμα του Χριστού, που έτρεξε λυτρωτικό πάνω από τον Σταυρό και γιάτρεψε το μέγα τραύμα, τον άνθρωπο.
Πολλοί παλεύουν σήμερα για τη δικαιοσύνη, όπως την καταλαβαίνει όμως ο καθένας. Τα πολιτικά, τα ατομικά και τα κοινωνικά δικαιώματα, τα δικαιώματα «τρίτης γενιάς» σήμερα, θεωρούνται κατακτήσεις του σύγχρονου ανθρώπου από την εποχή του Διαφωτισμού ως τις μέρες μας25. Οχυρώνεται πίσω από αυτά ο πολίτης του σύγχρονου κράτους Δικαίου και τα προβάλλει απέναντι σε όποιον επιβουλευτεί τη σωματική του ακεραιότητα, το απαραβίαστο της ιδιωτικής και της οικογενειακής του ζωής, τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, τα συνδικαλιστικά και εργατικά του δίκια κτλ.: είτε πρόκειται για την κρατική εξουσία είτε για συμπολίτη του. Δημιουργείται έτσι ένας προστατευτικός κλοιός γύρω από το «άτομο», που απαγορεύει στον καθένα να παραβιάσει τον κύκλο.

Ερμηνεύονται μάλιστα τόσο διασταλτικά από την επιστήμη και τα δικαστήρια (εθνικά και διεθνή) τα διάφορα συνταγματικά δικαιώματα, καθυποτάσσοντας τη φωνή της πλειοψηφίας στις απαιτητικές διαθέσεις κάποιας μειονότητας (μεθοδευόμενη αποκαθήλωση θρησκευτικών συμβόλων από σχολικές και δικαστικές αίθουσες ή και τη σημαία -θρ¬σκευτικός αποχρωματισμός κάθε δυτικής κοινωνίας, ακόμη και του Γένους μας, που «επέζησε δια των θαυμάτων»• παράλυση του κέντρου μεγαλουπόλεων από μικρού όγκου διαδηλώσεις, νομιμοποίηση των καταλήψεων σχολικών και άλλων κτιρίων ως μέσου αγώνα κ.ά.) ή διαστρέφοντας κοινά παραδεκτές μέχρι σήμερα από την κοινωνία μας πνευματικές αρχές και αξίες (βλ. σχεδιαζόμενη πρόβλεψη για γάμο ομοφυλοφίλων με δυνατότητα υιοθεσίας ανηλίκων, νομοθετημένη δυνατότητα εξωσωματικής γονιμοποίησης με τεχνικές πού δίνουν πέντε γονείς στο παιδί κ.ά.), σε σημείο που να αναρωτιέται κανείς μήπως τελικά «γέγονεν ο άνθρωπος δια το Σάββατον»26.

Από την άλλη, ο πιστός δοξολογεί τον Θεό και παρακαλεί Εκείνον: «δίδαξόν με τα δικαιώματά σου»27. Χωρίς να παύει να είναι κι αυτός πολίτης κάθε μοντέρνας δημοκρατίας, επιμένει να ζητά να απογραφεί ως πολίτης της ουράνιας Βασιλείας. Γι' αυτό και παραιτείται εκούσια από τα δικαιώματα του28. Σπάει από μόνος του τον κλοιό γύρω από το άτομό του: Αφήνει χώρο στον αδελφό να θρονιαστεί όχι μόνο δίπλα του, αλλά πρωτίστως στο θρόνο της καρδιάς του. Δε δεσμεύεται από τα υλικά αγαθά, αλλά τα ξεπερνάει με την έλλογη χρήση τους, με την ελεημοσύνη, με την εγκράτεια. Υποφέρει κάθε προσβολή και κάθε λοιδορία, με ταπείνωση, χωρίς να εκδικείται και να ανταποδίδει. Σε τελευταία ανάλυση, δυναμωμένος από την ελευθερία και την αγάπη, τα δώρα του Σταυρού και της Αναστάσεως, περιφρονεί την «απανθρωπιά του δικαιώματος»29 και προτιμάει για τον εαυτό του και τον κόσμο 30 την ελευθερία της εν Χριστώ ζωής.

Πόσο ανατρεπτικός και προκλητικός ακούγεται, αλήθεια, ο λόγος του Θεού, το χαρμόσυνο μήνυμα που έφερε στον κόσμο η Σάρκωση, η Θυσία και ο αναστάσιμος Θρίαμβος, δηλαδή το Ιερό Ευαγγέλιό Του!
Απευθύνεται σε ανθρώπους θορυβημένους από την πολυθρύλλητη «κρίση» και τις συνέπειές της, κατατρομαγμένους για το «τι τέξεται η επιούσα»31 κι όμως διδάσκει: «μη μεριμνάτε τη ψυχή υμών τι φάγητε και τι πίητε μηδέ τω σώματι υμών τι ενδύσησθε... Εμβλέψατε εις τα πετεινά του ουρανού, ότι ου σπείρουσιν ουδέ θερίζουσιν, ουδέ συνάγουσιν εις αποθήκας, και ο Πατήρ υμών ο ουράνιος τρέφει αυτά...» 32. Ποιος μπορεί άραγε να αναθέσει κάθε έγνοια, κάθε φροντίδα, όλη του την αβεβαιότητα και το άγχος στα πόδια του Κυρίου; Ποιος μπορεί να ζητήσει τη βοήθειά Του, στρέφοντας με πίστη, δηλαδή εμπιστοσύνη απόλυτη, τη ματιά του σ' Αυτόν; Λοιπόν, «εαυτούς και αλλήλους και πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα».

Απευθύνεται ακόμη σε ανθρώπους συγχυσμένους ο Θεός, με μάτια θολά από την πονηριά και όχι απλά και απονήρευτα, όπως είναι των παιδιών τα μάτια, μοιρασμένους ανάμεσα σ' Εκείνον και στις δυνάμεις του «κόσμου»: το κυνήγι του χρήματος για τον επιούσιο ή την αύξηση του πλούτου, για την ευδαιμονία, για μία ζωή γεμάτη ανέσεις και απολαύσεις, ανέφελη από δοκιμασίες και πειρασμούς, γι' αυτό ανήμπορη να αντιμετωπίσει τα σκαμπανεβάσματα των καιρών. Σε τέτοιους ανθρώπους μιλάει, σαν εμάς τους σημερινούς, ζητώντας να ξεκαθαρίσουμε τη στάση μας: ή με το Θεό ή με το διάβολο -όχι πατώντας σε δυο βάρκες. «Ου δύνασθε Θεώ δουλεύειν και Μαμωνά».

Απευθύνεται, τέλος, σε Χριστιανούς που ξέχασαν τον προορισμό τους, λησμόνησαν το όραμα και την απαντοχή της καρδιάς τους να γίνουν Άγιοι, «συμπολίται των Αγίων και οικείοι του Θεού», βυθίστηκαν στις μέριμνες και τις φροντίδες για τα νόστιμα φαγητά, τα καλά ποτά, τα φανταχτερά ρούχα, τα εύκολα χρήματα, την εφήμερη δόξα, έγιναν ειδωλολάτρες στο φρόνημα, λάτρεψαν «την κτίσιν παρά τον Κτίσαντα» κι έχασαν από τα μάτια τους το στόχο, τη Βασιλεία του Θεού.

Αυτή η Βασιλεία του Θεού και η δικαιοσύνη Του δεν αφορούν μόνο το επέκεινα, την πέραν του τάφου ζωή. Μπορεί ο πιστός να τα προγευθεί από τώρα, ζώντας όπως Εκείνος θέλει μέσα στην Εκκλησία Του, με τον τρόπο ζωής που ο Ίδιος προτείνει, επακολουθώντας «τοις ίχνεσιν Αυτού».
Ευτυχώς ο Θεός δε μας εγκαταλείπει και φανερώνει καθημερινά μπροστά στα μάτια μας τους Αγίους Του, ανθρώπους σαν κι εμάς, με πτώσεις, πάθη και ελαττώματα, πού κατόρθωσαν όμως να τα υπερνικήσουν και να αναστηθούν μαζί Του, με τη Χάρη Του. Τους φανερώνει καθημερινά και σ' εμάς τους συγχυσμένους, τους «εν κρίσει», για να βροντοφωνάζουν με την άσκηση, με το μαρτύριο, με τη μετάνοια, με την απάθεια και την αμεριμνησία, με την πίστη, με την αγάπη, με την ελπίδα τους στο Θεό, με την εκζήτηση του θελήματος και της δικαιοσύνης Του: «Ζητάτε πρώτα -πρώτα τη Βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του και όλα τ' άλλα θα σας χορηγηθούν».

1 Το κείμενο αυτό στην αρχική του μορφή εκφωνήθηκε ως κήρυγμα στον Ιερό Ναό Αγίου Ραφαήλ του Ιθακήσιου στο Περαχώρι Ιθάκης την Κυριακή Γ' Ματθαίου, 3 Ιουλίου 2011.
2 Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησία της Ελλάδος, Ανακοινωθέν 8 Οκτωβρίου 2010.
3 Ρωμ. 11, 5.
4 Η κατάσταση αυτή μας θυμίζει το Α' Κορ. 5, 9-13.
5 Ιερώνυμος Α', πρ. Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Είμαστε χριστιανοί;, Ι. Μ. Φθιώτιδος.
6 Α' Κορ. 10, 23.
7 Α' Κορ.12, 31.
8 Φιλ. 2, 3.
9 Α' Κορ. 8, 1-13.
10 Α' Κορ. 10, 24.
11 Α' Ήμ. 6, 6.
12 Α' Πετ. 4, 1-2.
13 Ματ. 5, 1-7, 29.
14 Εβρ. 13, 18.
15 Εφ. 4, 17 - 6,20.
16 Ιω. 16, 13.
17 Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας, Περί της εν Χριστώ Ζωής, έκδ. Ιερού Ησυχαστηρίου Αγ. Ιωάννου Θεολόγου Σουρωτή Θεσσαλονίκης - Αγιος Ιωάννης της Κροστάνδης, Ο ουρανός στη γη, έκδ. I. Μ. Παρακλήτου, Ωρωπός - π. Μιχαήλ Καρδαμάκης, Μετάληψις πυρός, Λειτουργία και Ευχαριστία της Εκκλησίας, (επιμέλεια - επίμετρο: Κων/νος Δεληκωσταντής), έκδ. Εν πλω. Αθήνα 2009.
18 Λκ. 10, 42.
19 Λκ. 23, 42.
20 Ευχή της Αναφοράς. Θ. Λειτουργία Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου.
21 Ιω. 15, 19.
22 Βλ. και Παν. Νέλλας, Ζώον θεούμενον, εκδ. Αρμός.
23 Ρωμ. 6, 1-23.
24 «Hγοράσθητε γαρ τιμής» - Α' Κορ. 6, 20.
25 Π. Δ. Δαγτόγλου, Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα - τ. Α' και Β', έκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα - Κομοτηνή 1991 (με ενημέρωση 2002). Πρβλ. Χριστόδουλος (Παρασκευαΐδης), Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού (μετ. Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος), Εκκλησία και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Ομιλία στους νομικούς της Μαγνησίας, Βόλος 1983.
26 Βλ. Μκ. 2, 27 και Ματθ. 12, 1-13.
27 Ψλμ. 118, 12.
28 Α ' Κορ.9, 1-27.
29 Βλ. Χρήστος I. Γιανναράς, Η απανθρωπία του δικαιώματος, έκδ. Δόμος, Αθήνα 1998.
30 Βλ. Ρωμ. 8, 18-30.
31 Πρξ. 27, 1.
32 Μτθ. 6, 25-26.

Του Διακόνου π. Ιωαννικίου Ζαμπέλη
Ελληνορθόδοξη Κοινωνία Προσώπων «Διψώ», Ιανουάριος 2012

©2010 orthmad.gr | Web development by Integrated ITDC