Αρχική > 24 - 10 - 2008: Λειτουργικό Σεμινάριο - Φιλία και Αφιλία

24 - 10 - 2008: Λειτουργικό Σεμινάριο - Φιλία και Αφιλία

      Με αφορμή τη Θεία λειτουργία του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, η οποία είναι μαρτυρική εφόσον περιλαμβάνει το μαρτύριο πολλών Αγίων της Εκκλησίας μας, αντιλαμβανόμαστε ότι το μαρτύριο των Αγίων μας είναι μια πρόκληση και για εμάς ώστε να τους μιμηθούμε και να μαρτυρούμε την ιδιότητά μας ως Χριστιανοί Ορθόδοξοι. Αυτή όμως η μαρτυρία δεν είναι εύκολο πράγμα, διότι σε πολλές εκφάνσεις της ζωής μας αποδεικνύουμε ότι σε κάτι είμαστε λειψοί. Δεν έχουμε δηλαδή το πλήρωμα της ορθοδοξότητας 100% συμπληρωμένο μέσα στην καρδιά μας, αλλά κάθε ένας κάπου υστερεί. Αυτό το υστέρημα καλούμαστε μέχρι να πέσει η πλάκα στον τάφο να το έχουμε ολοκληρώσει.
      Υπάρχει μια δυναμική μέσα στη ζωή μας και αυτή είναι η δυναμική της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, που μας δίνει η έμπνευση και ο φωτισμός του Αγίου Πνεύματος. Μπορεί σήμερα να μην έχουμε κατακτήσει κάτι, αλλά αυτό σημαίνει ότι μπορεί αύριο να το κατακτήσουμε. Να ανεβαίνουμε κάθε μέρα και από ένα σκαλοπάτι. Κάποιες φορές βέβαια, κατεβαίνουμε, γιατί οι περιπέτειες αυτής της ζωής δεν τελειώνουν: ένας πειρασμός, ένας λόγος που μας στεναχωρεί, ένα κουτσομπολιό, ο τρόπος ζωής της Αθήνας. Κάθε μέρα κάτι συμβαίνει. Αν όμως προσπαθούμε κάθε μέρα, έστω και χιλιοστό–χιλιοστό, αυτό είναι κάτι καλό.
       Όσο αυξάνονται οι δραστηριότητες της ζωής και δημιουργούνται σχέσεις με πολλούς ανθρώπους, αντιλαμβανόμαστε ότι αυτές οι σχέσεις δεν είναι ανώδυνες, αντιθέτως, είναι επώδυνες. Πολλές φορές μπορεί να απολαμβάνουμε το να έχουμε φίλους αλλά πρέπει να σηκώνουμε τις ιδιοτροπίες και τα βάρη τους. Επειδή όμως κανείς δεν είναι τέλειος δεν ωφελεί να έχουμε πολλές σχέσεις με πολλούς ανθρώπους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα κλειστούμε στον εαυτό μας με τη δαιμονική έννοια του όρου. Ο άνθρωπος διαχέεται εύκολα και από το λόγο του και από τις σκέψεις του φεύγουν λόγια και πράξεις τα οποία πολλές φορές δε μαζεύονται με αποτέλεσμα να διαταράσσονται οι σχέσεις με γνωστούς και φίλους. Επομένως όσο λιγότερες επαφές και σχέσεις τόσο καλύτερα.
       Η φιλία περνάει πολύ μεγάλη κρίση και μετά δυσκολίας μπορούμε να πούμε ότι σήμερα υπάρχει αληθινή φιλία. «Φιλώ» σημαίνει «αγαπώ» και σήμερα δεν υπάρχει η αγάπη που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει τη ζωή. Αν και ο καλός φίλος μπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο ακόμα και στη Θέωση εντούτοις ο φίλος οδηγεί στην καταστροφή του φίλου του. Φίλος οδηγεί το φίλο του στην αμαρτία. Γιατί; Επειδή δεν υπάρχει ειλικρινής φιλία. Ο φίλος θα χαιρόταν να βλέπει το φίλο του να ανεβαίνει πολύ ψηλά, έστω και αν ήταν αυτός πίσω. Δυστυχώς, σε λίγο καιρό μόνο σε συναξάρια και σε μερικά βιβλία θα διαβάζουμε τι ήταν η φιλία. Ο Απόστολος Παύλος και ο Απόστολος Πέτρος, όπως και άλλα πνευματικά ζευγάρια μας έχουν διδάξει πώς μπορούν να ζήσουν μέσα σ’ αυτή τη ζωή.
      Δε σημαίνει ότι η φιλία περνάει ακύμαντα, χωρίς αναταράξεις. Ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή που, ενώ υπάρχει μια φιλία, όταν έρχεται η στιγμή που δε συμφωνούμε, ανοίγει ο ασκός του Αιόλου. Αυτό είναι πολύ άσχημο πράγμα και δεν δείχνει πνευματική ποιότητα. Ο Χριστιανός Ορθόδοξος έχει μια εσωτερική ποιότητα. Όπως ξεχωρίζει η ποιότητα ενός υφάσματος, έτσι ξεχωρίζει και η ποιότητα του Χριστιανού. Γιατί χαιρόμαστε όταν είναι να επισκεφτούμε έναν γέροντα που τον αγαπούμε και τον ξέρουμε; Επειδή πραγματικά υπάρχει η άδολη αγάπη και νομίζουμε ότι κοντά σε αυτόν τον άνθρωπο καίτοι δεν τον γνωρίζουμε πολύ καλά, αισθανόμαστε πολύ βολικά. Η και σε κάποιον άνθρωπο άλλο, που δεν είναι μέσα στην εκκλησία, ένας άνθρωπος προσευχόμενος που ξεχωρίζει μέσα στην ενορία μας, που δεν εμπλέκεται στο τι κάνει ο ένας και ο άλλος, ξεχωρίζει κάπως. Αυτός ο άνθρωπος θέλουμε να μας βάλει και στην παρέα του και στην αγκαλιά του.
       Από την ψυχή καθενός από εμάς τους ανθρώπους λείπει μια καλή πνευματική παρέα. Αυτή ακριβώς η καλή πνευματική είναι η Εκκλησία. Εκκλησία δεν είναι αυτό το κουτσομπολιό που βράζει. Εκκλησία είναι όταν ερχόμαστε αγνά να προσευχηθούμε χωρίς να μας ενδιαφέρει τι κάνει ο ένας δίπλα στον άλλο, να μη μας νοιάζει τίποτα, πρέπει να βλέπουμε μόνο τον εαυτό μας. Πολλοί σκανδαλίζονται από τα λάθη των ιερέων και από τις πρόσφατες ειδήσεις για τη Μονή Βατοπαιδίου. Αυτό συμβαίνει –εκτός των άλλων – και επειδή εμπιστεύονται άκριτα τις πηγές της ενημέρωσης. Κρίνουν με βάση τον τρόπο που τους παρουσιάζονται τα γεγονότα. Γίνονται συμμέτοχοι σε απόψεις που επιβάλλουν άλλοι όμως αν γνώριζαν την κατάσταση σε βάθος δεν θα είχαν διάθεση να εναντιωθούν στο Θέλημα του Θεού, επειδή το επέτρεψε ο Θεός να γίνει. Ο Θεός επέτρεψε να διασυρθεί ένα μοναστήρι, επέτρεψε ο Θεός να διασυρθεί το Άγιο Όρος, επέτρεψε ο Θεός να διασυρθούν όλες οι ενορίες, επέτρεψε ο Θεός να διασυρθούν όλοι οι δεσποτάδες, όλοι οι διάκοι, όλοι οι παπάδες, όλοι οι νεωκόροι, όλοι όσοι εργάζονται μέσα στην Εκκλησία, επέτρεψε ο Θεός να δοκιμαστούν και οι πιστοί. Όταν ένας μέλος της Εκκλησίας πάθει κάτι, όλοι πονάμε.
       Αν υπάρχει κανείς που δεν πόνεσε τόσους μήνες με όλα αυτά που γίνονται, αν είναι κάποιος που έχει εναντίωση και μένος ενάντια στην Εκκλησία για οποιοδήποτε πρόσωπο μέσα σ’ αυτήν, αν θεώρησε ότι δεν τον αφορά αυτό που έγινε, τότε εξομολόγηση θέλει. Το σώμα μας λειτουργεί σαν ολότητα. Όπως όταν σπάει το χέρι μας πονάει ολόκληρο το σώμα ομοίως πονάει και υποφέρει και αυτό το σώμα της Εκκλησίας. Αυτό γίνεται σε καιρούς αφιλίας όταν δηλαδή και εμείς οι χριστιανοί χάνουμε την ιδιότητα του χριστιανού.
       Όταν ήλθαν για εξομολόγηση καθαιρεμένοι κληρικοί, που τους διέσυραν στην τηλεόραση για αμαρτήματα που έκαναν δημόσια, δεν είχα το δικαίωμα να τους στιγματίσω. Το ίδιο συμβαίνει με όποιον πόρνεψε, μοίχευσε, έκανε έκτρωση. Ο Θεός δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο. Αντίθετα, λέει εκεί που υπάρχει πληγή να πέφτουμε επάνω και να τη γιατρεύουμε. Την αφιλία πρέπει να στιγματίζουμε, η οποία είναι μεγάλο σύμπτωμα της αμαρτίας.
       Ακόμα και τα διαμερίσματα που ζούμε είναι άφιλα. Είναι αποτέλεσμα της πράξης μας. Στη Ρουμανία επί παραδείγματι, βλέποντας κανείς τις πολυκατοικίες μεγάλου ύψους χωρίς αισθητική που έχτισε ο Τσαουσέσκου, αντιλαμβάνεται ότι έδινε στους ανθρώπους που πριν ζούσαν στην επαρχία και που ήταν μέσα στη λάσπη και την κακομοιριά, τη χαρά ότι θα γίνουν πρωτευουσιάνοι. Δεν τους ένοιαζε που θα αφήσουν τη φύση, τα λουλουδάκια, για να πάνε στην πόλη, όπου η κάθε πολυκατοικία είχε τον καταδότη της. Ήταν ο σκοπός του εμπνευστή αυτής της ιδέας να σβηστούν όλα τα χωριά της επαρχίας για να έχει όλη την έκταση δικιά του.
       Ένα νέο παιδί, ένας επιστήμονας περίπου σαράντα ετών διηγήθηκε ένα θετικό για τον Τσαουσέσκου, το οποίο αναφέρω ενώπιον του Θεού, για να μην τον κατηγορούμε μόνο. Ο Τσαουσέσκου απαγόρευσε δια ροπάλου την έκτρωση. Η μάνα του παιδιού, είχε ήδη δύο παιδιά και αυτό δεν το ήθελε. Την παραμονή της έκτρωσης ήλθε η απόφαση του Τσαουσέσκου που απαγόρευε στους γιατρούς να κάνουν έκτρωση και έτσι σώθηκε το παιδί. Πολλοί αναφέρουν ότι δεν θα ζούσαν αλλά τους έσωσε ο Τσαουσέσκου.
       Ο Αββάς Δωρόθεος διηγείται ότι κάποτε ήταν ένας πειρατής, ο οποίος μαζί με τη σπείρα του λεηλατούσε χωριά και νησιά και αιχμαλώτισε πάρα πολλά παιδιά. Όταν πήγαν να τα πουλήσουν στην αγορά, μια καλόγρια που είχε ακούσει ότι πουλάνε παιδιά, πήγε με χρήματα τα οποία είχε συγκεντρώσει και ρώτησε τον αρχιπειρατή : « Μπορώ να πάρω ένα παιδί;» «Βεβαίως» της λέει και έτσι πήρε ένα και επέστρεψε πίσω. Με την αγάπη, την καλοσύνη και τη διδασκαλία του λόγου του Θεού έκανε το παιδί άγγελο επί της γης. Όμως την ίδια μέρα πήγε στην αγορά και μία πόρνη. Σκέφτηκε λοιπόν και η πόρνη: «Δεν παίρνω κι εγώ ένα παιδάκι;» Αφού το πήρε, το μεγάλωσε μέσα στην πορνεία και του έμαθε όλες τις φαυλότητες. «Εν ημέρα κρίσεως» ρωτά ο Αββάς Δωρόθεος τους μαθητές του «Πώς θα κρίνει ο Θεός αυτά τα παιδιά; με το ίδιο μέτρο;» Όχι φυσικά, επειδή άλλες ήταν οι προϋποθέσεις διδασκαλίας και μάθησης του ενός παιδιού και άλλες του άλλου. Το ένα πήγαινε με το Θεό και το άλλο με το διάβολο. Δεν μπορούμε να κρίνουμε κανέναν αν δεν ξέρουμε τις συνθήκες της ζωής του. Είναι μεγάλη αμαρτία.
       Ομοίως, ήταν κάποτε κάποιος άρχοντας, ένα νέο παλικάρι, το οποίο θα κληρονομούσε όλη τη βασιλεία του πατέρα του. Γνώρισε ένα μοναστήρι και πήγε και έγινε μοναχός. Ο ηγούμενος, ο οποίος ήξερε με διάκριση να κρίνει, σκέφτηκε γι’ αυτόν τον πρίγκιπα να φτιάξει ένα ωραίο κρεβατάκι και πάνω να στρώσει δυο κουρελούδες να κοιμάται. Το είδαν όλοι οι άλλοι καλόγεροι και σκανδαλίστηκαν. Από το πρωί μέχρι το βράδυ μουρμούριζαν: «Γιατί αυτός να κοιμάται στο κρεβάτι κι εγώ χάμω;» «Γιατί αυτός να έχει κουρελού κι εγώ τίποτα; Γιατί αυτός ειδική μεταχείριση;» «Δεν υπάρχει ισότητα μεταξύ Θεού και ανθρώπων;» Μεγάλη γκρίνια!
       Ο γέροντας όμως, όπως ήταν και διακριτικός τους κάλεσε μια μέρα και τους λέει:
       - Αδελφέ εσύ από πού προέρχεσαι;
       - Γεωργοί ήσαν, γέροντα, οι δικοί μου.
       - Εσύ πού κοιμόσουν, όταν ήσουν μικρό παιδάκι;
       - Όλη μέρα κούραση, με έστελναν στο βουνό και κοιμόμουνα στα ξύλα. Με έστελναν για νερό στην πηγή και κοιμόμουν όπου έβρισκα.
       - Εσύ, Παΐσιε, πού μεγάλωσες;
       - Εγώ γέροντα σ’ ένα καρβουνιάρικο μεγάλωσα, ποτέ δεν είχα ένα μαξιλάρι.
       - Τι λες εσύ Μωυσή μοναχέ;
       - Τι να σας πω γέροντα, φτωχό παιδί ήμουν.
       Είπαν, είπαν όλοι. Όλοι ήταν από την κατωτέρα τάξη, κανένας δεν ήταν από την ανωτέρα. Στο τέλος λέει ο γέροντας:
       - Εσείς που δεν είχατε «πού την κεφαλή κλίνειν» πού κοιμάστε τώρα;
       - Πάνω στην ψάθα, λένε.
       - Πριν δεν είχατε ούτε την ψάθα και τώρα κοιμάστε πάνω σ’ αυτήν. Αυτός, λέει, πριν κοιμόταν στα πούπουλα στα βασιλικά μαξιλάρια και τώρα κοιμάται στο ξύλο και στην κουρελού.
       Το παράδειγμα εστιάζει στο πώς πρέπει να γίνεται η κρίση μας, ειδικά σήμερα που τα κρίνουμε όλα. Υπάρχει μια αιτία για ό, τι συμβαίνει και επειδή δε γνωρίζουμε από πού προήλθε ο καθένας και κάτω από ποιες συνθήκες γίνεται το καθετί, καλό θα είναι να μην βγάζουμε αυθαίρετα συμπεράσματα.
       Η αφιλία περιέχει στο βάθος τη ζηλοφθονία, το φθόνο, την κατάκριση, την καταλαλιά, τα μίσος, τη χαιρεκακία. Όλα αυτά τα συναισθήματα μοιάζουν και αν τα αφήσουμε να μας κατακλύσουν θα φθείρουμε την ψυχή μας. Ακόμα και ο Χριστός μέσα στον κύκλο των μαθητών είχε και ανθρώπους, όπως ήταν ο Ιούδας, ο οποίος τον πρόδωσε. Οφείλουμε να αγωνιστούμε για να πατάξουμε τα αγκάθια της ψυχής μας. Πώς γίνεται αυτό; Με την αγάπη. Την αγάπη του Χριστού.
       Ανάμεσα στη φιλία και στο γάμο υπάρχουν κοινά σημεία που είναι η ανοχή, η υπομονή, η υπακοή και το σπουδαιότερο: η υποχωρητικότητα. Μερικές φορές γκρεμίζονται μακροχρόνιες φιλίες, γιατί παρόλο που όλοι ο άνθρωποι έχουν προβλήματα, μιλάει μόνο ο ένας για τα δικά του και ο άλλος αναγκαστικά σιωπά. Σε λίγο καιρό η σχέση αυτή διαλύεται κι αυτό είναι πολύ άσχημο. Ούτε ο ένας, που πρέπει να υπομείνει, δεν κάνει καλά με το να αποπέμπει το φίλο του, ούτε όμως και ο άλλος που μιλάει καταιγιστικά. Υπάρχουν άνθρωποι που όταν πικραθούν από ένα φίλο τους απομονώνονται κοινωνικά και δεν θέλουν επαφές με κανέναν. Η επιλογή τους να μη συναναστρέφονται με άλλους έχει ως αποτέλεσμα να μένουν μόνοι με συντροφιά την τηλεόραση που δεν προσφέρει καμία ποιότητα στη ζωή τους.
       Στη σύγχρονη εποχή γίναμε τόσο άφιλοι ώστε η αφιλία να εκδηλώνεται όχι μόνο στον έξω κόσμο αλλά και στους χριστιανούς. Στην εκκλησία δεν μπορεί να υπομείνει ο ένας τον άλλο. Περιμένοντας για το αντίδωρο όλοι βιάζονται. Πουθενά όμως στο Ευαγγέλιο δε λέει: «Μακάριος ο λαμβάνων πρώτος το αντίδωρο». Στις εκδρομές της ενορίας θέλει κάποιος να είναι πρώτος, να κάθεται όλο μπροστά. Αν όμως το σκεφτεί καλύτερα θα δει ότι δεν είναι και τόσο σωστό αυτό που κάνει. Πρέπει να βοηθάμε και οι ίδιοι τον εαυτό μας και να πλησιάζουμε το Θεό. Το Θεό δεν μπορούμε να τον πλησιάσουμε, αν δεν περάσουμε μέσα από τον αδελφό μας. Έχουμε λανθασμένη άποψη και σ’ αυτό το θέμα. Είναι αφελής ο άνθρωπος που πιστεύει ότι επειδή πλησίασε το Θεό, επειδή εξομολογείται ή πηγαίνει στην Κυριακάτικη λειτουργία δεν έχει ανάγκη το συνάνθρωπο. Αυτό είναι δαιμονική αντίληψη. Ο χριστιανός πρέπει να είναι σταυρωμένος, με τα χέρια απλωμένα στο ξύλο επάνω. Γιατί ο Χριστός «ἤπλωσε τας παλάμας και ἥνωσε τα το πριν διεστώτα» και αγκάλιασε ο Θεός όλο τον κόσμο. Ό, τι ήταν διαιρεμένο μέχρι εκείνη την ώρα ο Χριστός το αγκάλιασε και είπε: «Ελάτε πόρνες, μοιχοί, βάρβαροι, άρχοντες, δούλοι. Ελάτε να σας αγκαλιάσω». Είναι αρχοντιά ν’ αγαπάς τον κάθε άνθρωπο. Γι’ αυτό λένε οι πατέρες: «Είδες αδελφό σου; είδες Κύριον Τον Θεό σου»
       Οι ψυχές ομιλούν μεταξύ των ανθρώπων. Όλοι διακρίνουν αν τους αγαπάει αυτός που τους ομιλεί. Το εισπράττουν. Πολλά ανδρόγυνα χωρίζουν γιατί έχουν βάλει την ψυχή σε ένα κουτί επτασφράγιστο. Δεν μπορεί κανείς να βιώσει την αγάπη. Είναι τόσο παγωμένη η ψυχή, δεν είναι λιωμένη. Για να αγαπήσεις πρέπει να λιώσεις. Δεν μπορείς να αγαπήσεις αν δεν λιώσεις. Και σήμερα είμαστε παγωμένοι. Η αγάπη θέλει θυσία. Όποιος επισκέπτεται ασθενείς στο νοσοκομείο που έχουν ανάγκη από ανθρώπινη παρουσία και κουβεντιάζει μαζί τους, θυσιάζοντας το χρόνο που θα αφιέρωνε στην οικογένειά του, έχει αγάπη.
       Σήμερα δεν υπάρχει αυτή η θυσία όπως δεν υπάρχει και το φιλότιμο. Ο γέροντας Παΐσιος το έλεγε πολύ ωραία : « Από τότε που χάθηκε το φιλότιμο, χάθηκαν πολλά πράγματα». Μεταξύ μας δεν έχουμε καλλιεργήσει αυτήν την αγαπητική σχέση μεσ’ από την οποία θα ανεδεικνύετο το φιλότιμο.
       Τέλος, σε ό, τι αφορά στη δημιουργία μιας σωστής οικογένειας εκείνο που χρειάζεται από την αρχή είναι ένας πνευματικός και καλή μυστηριακή ζωή. Πολλοί νέοι άνθρωποι είναι σε δίλημμα όταν θέλουν να κάνουν μια χριστιανική οικογένεια αγαπούν όμως κάποιον που είναι μακριά από την Εκκλησία. Αν ο μελλοντικός σύζυγος δε μυρίζει θυμίαμα από τα γεννοφάσκια του, θυμίαμα πνευματικής ευωδίας Χριστού, τότε καλή οικογένεια δεν πρόκειται να δημιουργηθεί. Μπορεί να φαίνονται απόλυτα αυτά τα πράγματα, όμως όσοι είναι όλη μέρα μέσα στην εκκλησία και έχουν ζυμωθεί με την πείρα της πνευματικής ζωής από τις εκατοντάδες εξομολογήσεις, αντιλαμβάνονται που οδηγούνται οι καταστάσεις. Κάποτε ένας νέος άνθρωπος μου είπε ότι γνώρισε μια κοπέλα. «Φέρ’ τη να τη δω, έτσι απλά να τη δω και να την ευλογήσω» του είπα, όμως εκείνη τρία χρόνια ποτέ δεν ήλθε. Και όχι μόνο αυτό αλλά ποτέ της δεν μπήκε μέσα στην εκκλησία. Η σχέση αυτή τελικά δεν ευδοκίμησε αν και ο νέος βασανίστηκε πολύ γιατί την είχε αγαπήσει. Επίσης, κάποιοι γονείς, έχουν αυταπάτες, νομίζοντας ότι αν εξομολογηθούν εκείνοι αντί για το παιδί τους, το παιδί θα κάνει χριστιανική οικογένεια. Πρέπει ο ίδιος ο άνθρωπος να θελήσει να κάνει χριστιανική οικογένεια, αλλιώς δε γίνεται. Οι γονείς μόνο προσευχή μπορούν να κάνουν, πράγμα που είναι επίσης πολύ σημαντικό.
       Οι άνθρωποι προχωρούν σε γάμο νομίζοντας ότι, την ώρα του μυστηρίου, με τους φωτογράφους, με τα λουλούδια, με το ζευγάρι να λάμπει από χαρά, γίνεται ένα θαύμα και κατεβαίνει το Άγιο Πνεύμα αλλάζοντας τους ανθρώπους. Όμως δεν γίνονται έτσι τα πράγματα. Το Άγιο Πνεύμα κατεβαίνει σε όλους την ώρα που βαπτίζονται αλλά δεν πάνε όλοι στον παράδεισο. Σε όλους τους ιερείς την ώρα που χειροτονούνται κατεβαίνει το Πανάγιο Πνεύμα, αλλά δεν είναι όλοι τον ίδιο. Υπάρχουν και οι άσχημες εξαιρέσεις γιατί και οι κληρικοί είναι κομμάτι της κοινωνίας. Όπως όμως έλεγε ο Αββάς Δωρόθεος : «Μη λες για κανέναν τίποτα, γιατί αύριο θα είσαι εσύ στη θέση του».

©2010 orthmad.gr | Web development by Integrated ITDC